Początki Towarzystwa
Towarzystwo Biblioteki Słuchaczów Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego (TBSP UJ) powstało w dniach od 19 czerwca do 1 lipca 1851 roku jako inicjatywa młodzieży akademickiej pragnącej wspierać proces samokształcenia oraz zapewnić dostęp do literatury prawniczej w języku polskim. Celem założycieli było stworzenie i wyposażenie niezależnej biblioteki dla studentów prawa, którzy w tamtym czasie narastającego neoabsolutyzmu musieli kształcić się na zgermanizowanym Uniwersytecie Jagiellońskim, zanim jeszcze nastała epoka autonomii galicyjskiej.
Od samego początku działalność Towarzystwa opierała się na aktywności członków oraz wsparciu ze strony wykładowców. Dzięki składkom członkowskim oraz darowiznom profesorów możliwe było gromadzenie wartościowego księgozbioru, który z czasem stawał się coraz bardziej okazały. Znaczną część zbiorów stanowiły unikatowe dzieła z XVII i XVIII wieku, które stanowiły fundament dla samodzielnych studiów prawniczych krakowskiej młodzieży akademickiej.
Z biegiem lat Towarzystwo rozszerzało zakres swojej działalności. W latach 90. XIX wieku rozpoczęło organizowanie konkursów naukowych i krasomówczych, odczytów, a także zjazdów naukowych. Stało się aktywnym uczestnikiem życia społecznego i patriotycznego Galicji, angażując się w liczne inicjatywy o charakterze narodowym. W tym okresie rozpoczęto także działalność wydawniczą, koncentrując się na powielaniu materiałów dydaktycznych, w tym skryptów, które ułatwiały studentom dostęp do wiedzy.
Działalność TBSP UJ w pierwszej poł. XX w.
Podczas I wojny światowej, mimo zamknięcia Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1914–1915, TBSP nie zawiesiło swojej działalności. Towarzystwo tymczasowo przeniosło swoją siedzibę do Wiednia, skąd kontynuowało swoją misję edukacyjną.
Okres międzywojenny był czasem szczególnego rozkwitu TBSP. Znaczącym wydarzeniem było nabycie w 1928 roku kamienicy przy ul. Jabłonowskich 5 w Krakowie. Było to możliwe dzięki zapisowi testamentowemu prof. Edmunda Krzymuskiego – wieloletniego Kuratora TBSP, który pragnął zabezpieczyć materialne podstawy działalności Towarzystwa na przyszłość, równocześnie umacniając jego powiązanie z Krakowem. Kamienica ta nie tylko zapewniła trwałe zaplecze dla działań organizacyjnych i bibliotecznych, ale stała się również trwałym symbolem obecności TBSP w przestrzeni miejskiej Krakowa – zarówno jako fizyczne miejsce, jak i ośrodek myśli prawniczej, aktywności społecznej i wymiany intelektualnej. Położenie w centrum miasta ułatwiało kontakty z innymi krakowskimi instytucjami naukowymi i kulturalnymi, wzmacniając współpracę na rzecz lokalnego środowiska akademickiego.
W czasie II wojny światowej TBSP aktywnie włączyło się w działalność konspiracyjną, udostępniając ocalony fragment księgozbioru na potrzeby tajnego nauczania. Działalność ta miała kluczowe znaczenie dla przetrwania polskiej myśli prawniczej i edukacji w okupowanym kraju.
Okres powojenny - likwidacja i reaktywacja TBSP UJ
Po zakończeniu wojny Towarzystwo rozpoczęło odbudowę swojej aktywności. Dokonano rewindykacji kamienicy oraz odzyskano część księgozbioru. Niestety, w 1950 roku – zaledwie kilka miesięcy przed planowanymi obchodami stulecia istnienia – TBSP zostało formalnie zlikwidowane. Budynek Towarzystwa przejął Uniwersytet Jagielloński, księgozbiór został przekazany do Biblioteki Jagiellońskiej, a powielarnię skryptów zamknięto. Tradycje TBSP były jednak kontynuowane nieformalnie przez studenckie koła naukowe, w szczególności karnistów i historyków prawa.
Dopiero w 1957 roku nastąpiła oficjalna reaktywacja TBSP. Mimo że Towarzystwu nie przywrócono pełnej samodzielności prawnej i odtąd funkcjonowało jako jednostka organizacyjna Uniwersytetu Jagiellońskiego, podjęto starania – częściowo skuteczne – o odzyskanie dawnego księgozbioru i odbudowę pozycji Towarzystwa w krakowskim środowisku akademickim.
Również i dzisiaj TBSP ciągle zyskuje nowe impulsy rozwojowe, a jego działalność wciąż stanowi ważny element akademickiego życia Uniwersytetu Jagiellońskiego, kontynuując chlubną tradycję wspierania edukacji, samokształcenia oraz integracji środowiska studenckiego i naukowego.
TBSP UJ współcześnie
Codzienna działalność TBSP skupia się przede wszystkim na odpowiadaniu na potrzeby studentów i studentek Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, ze szczególnym naciskiem na przedstawicieli i przedstawicielki kół naukowych aktywnych na Wydziale Prawa i Administracji UJ. W znaczącej części funkcjonowanie Towarzystwa polega na wypełnianiu potrzeb zrzeszonych organizacji studenckich, głównie poprzez reagowanie na oczekiwania organizacyjne i wsparcie koordynacyjne. Dodatkowo TBSP zapewnia stały nadzór, a tym samym pomoc, podczas przygotowywania przedsięwzięć kół, m.in. poprzez patronaty honorowe. Misją organizacji jest ułatwianie i wspieranie samodzielnie podejmowanych przez studentów aktywności, tak, aby były one szansą dla młodych osób na rozwój akademicki, możliwością rozwijania umiejętności miękkich i szansą do nawiązywania cennych kontaktów, przydatnych w trakcie studiów, jak i po ich zakończeniu.
TBSP to także przestrzeń do wymiany wiedzy i doświadczeń pomiędzy studentami różnych lat oraz wspierania nawiązywania nowych kontaktów i relacji. Dzięki możliwości integracji pomiędzy przedstawicielami kół naukowych mają szansę powstawać projekty interdyscyplinarne, poruszające tematykę z co najmniej dwóch dziedzin prawniczych, tym samym angażując szersze grono odbiorców.
Działalność TBSP nie ogranicza się jednakże jedynie do wsparcia merytorycznego i organizacyjnego zrzeszonych studentów i studentek, ale także organizuje własne przedsięwzięcia – tworzymy własne konferencje naukowe i wydarzenia, które pozwalają uczestnikom zagłębić wybrane tematy prawne, lepiej poznać zawiłości prawa oraz dają przestrzeń na samodzielne poszukiwanie odpowiedzi na dzisiejsze problemy prawne. Znacząca część tych wydarzeń odbywa się w Krakowie, co nie tylko podnosi prestiż miasta jako centrum debaty akademickiej, ale także w praktyce integruje środowisko prawnicze Krakowa wokół aktualnych problemów prawnych i społecznych. Dzięki lokalizacji większości aktywności Towarzystwa właśnie w Krakowie możliwe jest również stałe oddziaływanie na otoczenie – zarówno akademickie, jak i obywatelskie. Uczestnictwo w takich aktywnościach jest także świetną okazją dla młodych adeptów prawa do kontaktów z praktykami z wielu dziedzin, a tym samym poznania aspektów praktycznych wykonywania zawodu i szansą na zmierzenie się z trudnościami zawodowych prawników już na etapie studiów. Takie doświadczenia promieniują na całe przyszłe życie zawodowe, gdyż ułatwiają wybór swojej ścieżki kariery już na etapie teoretycznego przygotowania do profesji.